Вторник, 14 07 2020
Войти Регистрация

Login to your account

Username *
Password *
Remember Me

Create an account

Fields marked with an asterisk (*) are required.
Name *
Username *
Password *
Verify password *
Email *
Verify email *
Captcha *

Подкатегории

Блог Юлии Алейченко (24)

Юлия Алейченко — литературовед, поэт, переводчик, главный редактор журнала «Нёман».

 

Просмотр материалов ...

Блог Алексея Чероты (2)

Алексей Иванович Черота — главный редактор газеты «Літаратура і мастацтва».

Просмотр материалов ...
Падарожжа ў Нясвіж – гэта адкрыццё многіх і многіх персанажаў айчыннай гісторыі, знаёмства з адрасамі, дзе выпеставаны, выгадаваны слаўныя сыны і дочкі Беларусі. Гэта пра Нясвіж заўважыў наступнае доктар філалагічных навук, прафесар Адам Іосіфавіч Мальдзіс: «…Гарады, як і дзяржавы, як і народы, перажываюць перыяды ўздыму і ўпадку, чаргуюцца ў сваёй вядучай ролі. На пачатку фарміравання беларускай народнасці, станаўлення дзяржаўнасці гарадамі-сталіцамі, цэнтрамі княстваў былі Полацк, Тураў, Гродна, потым гэтая роля перайшла да Навагрудка. На працягу XIV – XVIII стст. сталіцай Вялікага…
Ілля Сін. Libido. Мінск, Кнігазбор, 2018. Помніцца, аўтар кнігі загадзя папярэджваў прагных чытачоў: у «Libido» вельмі мала пра цялеснае жаданне. І гэта сапраўды так. Назва тут яскрава метафарычная, бо твор хутчэй пра патэнцыю душы. «Гэта першая кніга Іллі Сіна, у якой ёсць такія ўласцівасці прозы, як герой і сюжэт», – сведчыць анатацыя. Аднак і катэгорыя сюжэту тут досыць умоўная. Асноўная частка аповеду – пра выспяванне людскіх думак, пра хранічнае чаканне (збавення, любові, смерці, з’яўлення Іншага). Але чым жа тады чапляе…
Сёння неяк недарэчна апынулася ў цені краязнаўчага руху, краязнаўчых даследванняў літаратурнае краязнаўства. Прычыны на тое, безумоўна, розныя… Па-першае, акцэнты з героіка-патрыятычнага грамадскага руху па вывучэнні гісторыі роднай старонкі напрыканцы 1980 – у пачатку 1990-х гг. змясціліся на фальклор, этнаграфію. Па-другое, шмат радзейшымі сталі краязнаўчыя публікацыі ў аўтарытэтным часопісе «Роднае слова», іншых перыядычных выданнях. Так званыя «літаратурныя карты» раёнаў мелі сваю вагу сярод чытачоў. Яны паўплывалі і на спробу доктара філалагічных навук, прафесара Адама Мальдзіса разам з паплечнікамі стварыць трохтомны даведнік…
Собирая по крупицам памятки о белорусско-российских литературных связях, о сопричастности писательских судеб с Беларусью, не мог не выделить отдельно «брестскую тему». Конечно же, основу ее составляют события Великой Отечественной войны… Может быть, эти некоторые штрихи помогут читателям неранводушным пойти в поиске дальше. Ведь в общей литературно-краеведческой работе и рождается истинная картина… Среди тех писателей России, кто встретил врага на Брестчине в 1941 году, — Самуил Гордон (1909 – 1998). Несколько строк из его биографии. В 1931 году Самуил Гордон окончил…
Век Міхася Міцкевіча не завершыўся, хаця і пахавалі яго, хаця і завершылася яго фізічнае жыццё… Чаму гавару пра незавершанасць..? Чаму лічу, што зараз да месца выкласці менавіта гэтую перакананасць?.. Ды па адной простай прычыне. Міхась Канстанцінавіч быў і застаецца ў маёй свядомасці чалавекам сучасным, дзеяздольным, нягледзячы на тое, што ён нараджэннем з 1920-х гадоў. І размовы з малодшым сынам пра яго бацьку – народнага песняра Беларусі Якуба Коласа, і размовы пра Пухавіччыну, дзе прайшло яго дзяцінства, і размовы пра беларускую…
Новый филокартический альбом белорусского коллекционера Владимира Лиходедова посвящен теме Ленинградской блокады в Великую Отечественную войну. Ленинградская блокада, где бы ты не жил, какими бы дорогами не водила тебя жизнь, всегда была и остается в памяти. Даже, если ты вовсе не был в Ленинграде, Санкт-Петербурге… Все равно, однажды узнав о мужестве целого города, вряд ли когда-нибудь забудешь об этом. Не сможешь забыть… Ленинград и Беларусь, Санкт-Петербург и Беларусь соединяют многие мосты памяти. И в давно минувших временах, когда в город на…
У «Мастацкай літаратуры» выходзіць новая кніга серыі «Сябрына: паэзія народаў Расіі». Ужо сваю вагу і аўтарытэт набыла серыя кніг перакладаў паэзіі з іншых нацыянальных літаратур – «Сябрына: паэзія народаў Расіі». Свет пабачылі пяць вершаваных зборнікаў: народнага пісьменніка Удмурціі Вячаслава Ар-Сяргі, народнага паэта Татарстана Роберта Мінуліна, калектыўны зборнік, які прадставіў 14 нацыянальных літаратур Расіі (і творы 18-ці аўтараў), – «Карэнні сілу берагуць», чачэнскага паэта Адама Ахматукаева, народнага паэта Чувашыі Валеры Тургая. Перакладчыкі на беларускую мову – Віктар Гардзей, Мікола Мятліцкі, Віктар…
Не так далёка ад Міра і Стоўбцы, Стаўбцоўскі край. Літаратурна-краязнаўчае падарожжа па гэтай старонцы можна расцягнуць і не на адзін дзень. Мяркуйце самі. Стоўбцы, цэлы шэраг паселішчаў гэтага раёна звязаны з жыццём і творчасцю народнага песняра Беларусі Якуба Коласа. Адна Мікалаеўшчына, легендарная беларуская, стаўбцоўская літаратурная вёска, чаго вартая!.. І сёння ў беларускай літаратуры працуюць ўраджэнцы, жыхары старадаўняга паселішча. Зараз тут, у Мікалаеўшчыне, жыве цікавая, адметная і разам з тым малавядомая асоба ў літаратуры – рускі празаік і мастак, графік Юрый…
Шукаючы многія гады памяткі па літаратурным краязнаўстве Пухавіччыны, часта сутыкаюся з людзьмі, якія вандравалі па нашай старонцы, звязаны з ёю праз блізкіх родзічаў. Так аднойчы краязнаўца і пісьменнік Анатоль Васільевіч Статкевіч-Чабаганаў пазнаёміў мяне з масквічом Аляксандрам Закатавым. Спярша прадстаўлю гэтага цікавага і неардынарнага чалавека… Аляксандр Мікалаевіч Закатаў – гісторык, публіцыст, грамадскі дзеяч. Нарадзіўся ў Маскве ў 1972 годзе. Нашчадак старадаўняга рода праваслаўных святароў Закатавых і Страхавых. Унук славутага савецкага вучонага-геадэзіста, доктара тэхнічных навук П. Закатава (1907 – 1977). Аляксандр закончыў…
На Гродзеншчыне традыцыйна працаваў і працуе вялікі атрад краязнаўцаў – даследчыкаў мінуўшчыны. Летапіс Слонімшчыны справамі па зборы экспанатаў, арганізацыі музейнага асяроддзя, выступленнямі ў друку стваралі легендарны расійскі (царскага часу!) вайсковец Іосіф Стаброўскі, а ў 1930-1940-я гады – Сяргей Новік-Пяюн, у наш час – Сяргей Чыгрын. А Лідчына краязнаўчая – гэта Станіслаў Суднік, Алесь Жалкоўскі, Анатоль Кулеш. У летапіс іншых старонак, іншых гарадзенскіх куточкаў, самога Гродна свой плён унеслі Аляксей Пяткевіч, Алесь Белакоз, Алесь Жалкоўскі, Святлана Кошур, Тамара Вяршыцкая… І сярод…
Лепей позна, чым ніколі. Захацелася і мне пасля ўважлівага перачытвання выказацца пра зборнік Насты Кудасавай “Маё невымаўля”. Як і ўся творчасць паэткі, “Невымаўля” народжанае ў выніку магічнага акту. Падкрэслівае гэта і лірычная гераіня, называючы сябе варажбіткай, завеяй, Ліліт... Абсалютна магічныя, тактыльныя адносіны аўтаркі да твора: як жукамі-караедамі словы пад карой свярбяць, павучынай абэцэдаю тчэцца вершавая бязь Як вядома, многія замовы, мантры заснаваныя менавіта на рытмічным суладдзі, ураўнаважаным паўтарэнні пэўных гукаў. Гэтак жа вялікае значэнне мае гукапіс у вершах Насты Кудасавай.…
Так, багаты наш Пухавіцкі край на цікавыя паселішчы. Ёсць і Блужа, і Дукора, і Шацк, і Пухавічы, і Зацітава Слабада, і Турын… Шмат адметнасцяў у нашым краі. І, відаць, здаўна Пухавіччына прыцягвала да сябе літаратараў, мастакоў. Роднай нашу старонку лічылі народны паэт Беларусі Якуб Колас, народны пісьменнік Беларусі Іван Чыгрынаў… Надзвычай цёпла і прыязна згадвалі пра Турын і Шацк, Рудзенск і Тальку празаікі, паэты Янка Маўр, Мікола Вяршынін, Алесь Пісьмянкоў… Сярод тых, хто з года ў год на сустрэчы з…
У каждой реки – своя биография. И не только гидрономическая. Но и историческая, художественная и литературная. Как и у Щары… Щара Река эта протекает в Брестской и Гродненской областях. Длина – 350 км. Редкий путешественник из Минска в Брест не знает, не помнит встречу с ней… Вытекает Щара из Колдычевского озера, начиная свою биографию с Барановичского края. За 15 км севернее от самих Баранович. Сначала путь свой держит на юг. В среднем течении поворачивает на запад, а затем на северо-запад.…
Аляксандра Антонава, якая нарадзілася ў 1932 годзе ў Лавозеры Мурманскай вобласці (Расія), з’яўляецца перакладчыцай урыўка з прадмовы Францішка Скарыны да кнігі “Юдзіф” на саамскую мову. Чатыры разы гэты пераклад змяшчаўся ў зборніку “Францыск Скарына на мовах народаў свету” (2015, 2016, 2018, 2019 гады). Кароткі артыкул пра гэтую саамскую пісьменніцу, перакладчыцу, педагога ўвайшоў у беларускую энцыклапедыю “Францыск Скарына”. Але ж хацелася б расказаць пра гэтую асветніцу, ужо і блізкую да беларускай тэмы, болей падрабязна. Спадарыня Аляксандра закончыла ў 1956 годзе Ленінградскі…
Ёсць мастакі, якія сціпла працуюць, ствараючы пэўнае адлюстраванне свету, якое з часам становіцца з’явай, выносіць абраныя ім сюжэты на шырокае асэнсаванне. Такім творцам мне асабіста бачыцца і мінскі жывапісец Юрый Крупянкоў. Вось зараз, углядаючыся ў цыкл яго паштовак «Яўрэйскае мястэчка: настальгія пра будучыню», выдадзеных у адным камплекце з 18 рэпрадукцый, у чарговы раз пераконваюся ў правільнасці такой думкі. З прадмовай да каталога ці камплекта выступае Міхаіл Кемераў, які піша: «Цяжка прадставіць сабе сучасную Беларусь яўрэйскай спадчыны. Да пачатку Другой сусветнай…