Вторник, 09 03 2021
Войти Регистрация

Login to your account

Username *
Password *
Remember Me

Create an account

Fields marked with an asterisk (*) are required.
Name *
Username *
Password *
Verify password *
Email *
Verify email *
Captcha *
×

Предупреждение

JUser: :_load: Не удалось загрузить пользователя с ID: 834
Минская международная книжная выставка-ярмарка

Минская международная книжная выставка-ярмарка (173)

Гости XXV Минской международной книжной выставки-ярмарки сегодня могли встретить весну по румынской традиции, сообщает корреспондент БЕЛТА. Посетители стенда посольства Румынии имели возможность не только познакомиться с книжными изданиями, но и традицией празднования прихода первого дня весны - Мэрцишором. Традиционно в этот день румыны носят бутоньерки, сделанные из ниток белого и красного цвета, которые также называются мэрцишорами.

Существует несколько легенд об истоках этого праздника. Согласно одной из них, в первый день марта на опушку леса вышла красавица Весна, которая увидела в зарослях терновника пробивающийся из-под снега подснежник. Она захотела помочь ему и начала расчищать вокруг землю, освобождая его от колючих веток. Это пришлось не по душе Зиме, и она призвала холодный ветер со снегом, чтобы уничтожить первоцвет. Слабый цветок поник под жестоким ветром. Весна прикрыла руками росток, но укололась терновником. Капля крови упала на цветок - и он ожил. Так Весна победила Зиму. Цвета Мэрцишора символизируют красную кровь на белом снегу.

Праздник Мэрцишор в прошлом году получил статус объекта Списка шедевров устного и нематериального культурного наследия человечества ЮНЕСКО. Эта транснациональная номинация подготовлена четырьмя странами - Молдовой, Румынией, Болгарией и Македонией, в каждой из которых празднуют Мэрцишор. В Македонии этот праздник называется Мартинки, в Болгарии - Мартеница. Традиции празднования схожи - люди носят красно-белые украшения не только в течение дня, но и в последующие мартовские дни, проводят народные гулянья.

XXV Минская международная книжная выставка-ярмарка посвящена теме Года малой родины и международного сотрудничества белорусских писателей с литераторами разных государств. В выставке принимают участие 32 страны, всего 360 экспонентов подготовили свои коллекции книг. Выставка-ярмарка проходит в административном комплексе по проспекту Победителей, 14 с 28 февраля по 4 марта. Организаторы выставки: Мининформ, Мингорисполком, ОАО "Белкнига", ПК ООО "Макбел". Вход свободный.

Фото Оксаны Манчук

Источник: БЕЛТА

Ужо не першы год у Брэсце выходзіць раённы краязнаўчы альманах "Астрамечаўскі рукапіс". Пабачыла свет каля дваццаці выпускаў. Сёння, 2 сакавіка , на кніжнай выстаўцы-кірмашы, якая праходзіць у Мінску па праспекту Пераможцаў, 14, - прэзентацыя гэтага ўнікальнага па свойму рэгіёназнаўчага выдання.

Пра выданне, падтрымку ў выхадзе якога ў свет  аказвае найперш Брэсцкі райвыканкам, расказвае яго рэдактар і ўкладальнік - вядомы берасцейскі літаратар Аляксандр Валковіч. Дарэчы, у склад рэдакцыйнай калегіі "Астрамечаўскага рукапісу" уваходзяць доктар філалагічных навук Адам Мальдзіс, доктар філалагічных навук Іна Швед, іншыя дасведчаныя спецыялісты ў галіне краязнаўства, літаратуразнаўства, культуралогіі.

 

Сяргей Шычко

 

Сёння, 2 сакавіка, у 17. 20 на Мінскім міжнароднай выстаўцы-кірмашы на Цэнтральнай пляцоўцы пройдзе ўрачыстае гашэнне паўтоўкі, выпушчанай “Белпоштай” да 100-годзя беларускага паэта, перакладчыка, публіцыста, літаратуразнаўца Алеся Бачылы (нарадзіўся 2 сакавіка 1918 года ў пухавіцкай вёсцы Лешніца).

Аўтар словаў на вядомую ўсім беларусам песню “Радзіма мая дарагая” быў першапраходцам у раскрыцці вобраза, акалічнасцяў жыцця Максіма Багдановіча, напісаў пра пошукі яго родзічаў, сведкаў яго творчай работы выдатную кнігу – “Дарогамі Максіма”. І, канешне ж, быў самаахвярным і шчырым працаўніком на паэтычнай ніве. Яго кнігі вершаў, паэм (найперш – зборнік “Белы бярэзнік”) і зараз вартыя ўвагі шырокага чытача.

У Мар’інай Горцы (райцэнтр на Пухавіччыне) ёсць вуліца Алеся Бачылы. Мо ў год векавога юбілея з’явяцца новыя памяткі, новыя мемарыяльныя пазнакі ў гонар паэта? Пакуль застаецца падзякаваць “Белпошце” за выдадзеную паштоўку.

Алесь Карлюкевіч

Пленарнае пасяджэння сімпозіума “Пісьменнік і час” адбылося сёння ў межах XXV Мінскай міжнароднай выставы-кірмашу. Гасцей прывіталі міністр інфармацыі Алесь Карлюкевіч, старшыня Саюза пісьменнікаў Беларусі Мікалай Чаргінец.
Сёлета мерапрыемства сабрала літаратараў з 21 краіны.

{youtube} sNppYOsZS2U {/youtube}

Фота Марыны Варабей

 

 

 

 

 

Ад родных куточкаў і вёсак

Насамрэч навінак айчыннай літаратуры на выставе шмат, а беларускіх энцыклапедый, зборнікаў пра малую радзіму за год выйшла больш чым дастаткова. Можна прачытаць пра нашу народную кухню, арнаменты, дойлідства, а для дзяцей створана серыя “Беларуская дзіцячая энцыклапедыя”. На стэндзе выдавецтва “Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі” — тамы пра рэгіёны і вёскі Сінявокай. Вядучы спецыяліст па маркетынгу Ніна Бачыла дадае: “У кнігах змешчана ўся інфармацыя пра вёскі нашай краіны: ад тых, што ўжо зніклі, да найбуйнейшых. Тут ёсць сведкі пра заснаванне і колькасць жыхароў. Ахоплена ўжо пяць абласцей, засталася толькі Віцебская”. 

Выстаўку адкрываюць міністр інфармацыі Беларусі Алесь КАРЛЮКЕВІЧ, дзяржаўны сакратар Міністэрства культуры і інфармацыі Сербіі Аляксандр ГАЙОВІЧ і першы намеснік Кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Максім РЫЖАНКОЎ.

Акрамя даведнікаў да Года малой радзімы, надрукаваны кнігі па беларускіх абрадах, народных строях, традыцыях і майстэрстве, падарожнікі па сядзібах краіны. Ёсць дапаможнік па беларускім арнаменце — да яго напісання заахвочвалі прафесійных майстроў. Кожны элемент мае сваё значэнне: напрыклад, дызайнер беларускай алімпійскай формы дзякуючы кнізе адшукала сімвал перамогі і дадала да арнаменту.

На палічках яшчэ і сапраўдная энцыклапедыя беларускай кухні, даведнік народных абрадаў ад Аксаны Катовіч і Янкі Крука і вялікі падарожнік па маёнтках і сядзібах Гродзеншчыны. 


НЕ забываюцца родныя куточкі і нашымі пісьменнікамі — мастацкай літаратуры адведзена некалькі стэндаў. Сустрэўшы на выставе Віктара Шніпа, не маглі не запытацца пра яго кнігу “Пугачоўскі цырульнік”. Віктар Анатольевіч смяецца: “Я нарадзіўся ў вёсцы Пугачы Валожынскага раёна — адсюль назва маёй кнігі, а не ў гонар Емяльяна ці Алы, як можна падумаць. Чаму цырульнік? Калі я прыязджаў дадому, заўсёды галіў і стрыг бацьку — так і стаў пугачоўскім цырульнікам. З 18 год вяду дзённік, таму вырашыў апублікаваць некаторыя запісы”. З радзімай у пісьменніка звязана шмат гісторый. Неяк ад настаўніцы пачуў пра радзіму Янкі Купалы, а тое, што ён ужо памёр, праслухаў. Запытаўся ў старэйшых пра Вязынку Маладзечанскага раёна і вырашыў пайсці ў госці да паэта, паказаць яму ўласныя вершы. Перапісаў сшытак нанова, каб не было чырвоных правак і лепш чыталася, і пайшоў, нікому не расказаўшы. Ужо ў Вязынцы смеласць маленькага Віктара кудысьці знікла: у хату не зайшоў, пабаяўся, што Купала двойку паставіць — таксама ж настаўнік, будзе сорамна перад усімі. “Вярнуўся дахаты і расказаў маці, што хадзіў да Купалы. Яна запытала, што ён сказаў, а я адказваю: каб пісаў вершы, а вы мне кніжкі куплялі, дазвалялі летам на ровары катацца і не прымушалі працаваць”, — успамінае Віктар Шніп. 



Навум Гальпяровіч у мінулым годзе выпусціў зборнік вершаў “Сюжэт для вечнасці”, у якім шмат твораў прысвяціў роднаму Полацку. Яго аповед пранізаны цеплынёй: “Мая малая радзіма — гэта вялікая Радзіма. З’явіўшыся на свет, можна сказаць, адразу ўбачыў Сафійскі сабор — насупраць яго знаходзілася радзільня. У Полацку напісаў першыя вершы і надрукаваў іх менавіта ў раённай газеце, удзельнічаў у рэстаўрацыі Сафіі. Тут сустрэў і жонку. Зараз прыязджаю ў родны горад некалькі разоў на год, праводжу творчыя сустрэчы і вечарыны”. 

Нагадаем, што кніжны кірмаш працягнецца да 4 сакавіка. 

Таццяна Бусел, Святлана Галуза

Крыніца: СБ

Литературные связи Беларуси и России содействуют развитию понимания между народами двух стран. Об этом заявил госсекретарь Союзного государства Григорий Рапота на открытии XXV Минской международной книжной выставки-ярмарки.

По словам Рапоты, Союзное государство стремится внести свой вклад в развитие литературных контактов Беларуси и России. Он отметил, что культура, литература - та сфера, которая сближает людей, а это порождает понимание и симпатию, передает БЕЛТА.

На союзном выставочном стенде представлены книги, изданные Россией и Беларусью совместно.

Так, в прошлом году выпущена книга, посвященная Франциску Скорине. Раз в два года выходит альманах молодых писателей Беларуси и России, авторов короткого рассказа.

 В XXV Минской международной книжной выставке-ярмарке принимают участие 360 экспонентов, представляющие 32 страны. Она продлится по 4 марта.

Нынешняя выставка посвящена Году малой родины и международному сотрудничеству белорусских писателей с зарубежными литераторами.

 

Подготовил Сергей Грудницкий
 
Источник: СБ

Книжке подарили праздник

Вчера в 25–й раз открылась Минская международная книжная выставка–ярмарка. Форум предоставляет отличные возможности для профессионального общения книгоиздателей и литераторов из более чем 30 стран. Российская делегация по традиции самая представительная. Приехали не только москвичи, но и литераторы из Татарстана, Астрахани, Костромы — с ними также прибыли 64 экспонента.

— Нам бы очень хотелось, чтобы на этом книжном форуме закрепились контакты с литературно–художественной периодикой, книжными издательствами Российской Федерации, — отметил накануне министр информации Беларуси Александр Карлюкевич. — Примеры активного сотрудничества российских и белорусских книгоиздателей уже есть. Так, в очередной раз в выставке принимает участие российское издательство «Художественная литература», будут представлены проекты, которые имеют отношение к Беларуси, и озвучены новые, планируемые к реализации в ближайшие годы. У издательства прочные и длительные контакты с Институтом литературоведения имени Янки Купалы НАН Беларуси. Они связаны с представлением белорусского фольклора, эпоса на российской площадке на русском языке.

Уже в первый день форума с участием россиян состоялся международный семинар литераторов–переводчиков. Впереди — международный симпозиум литераторов «Писатель и время», «круглый стол», посвященный тенденциям развития белорусской и европейской литературы, подписание контрактов.

Не затерялись на этом фоне и многочисленные проекты Союзного государства.

— Предъявили посетителям и участникам форума все, что сообща сделано за последние годы, — сказал корреспонденту «СОЮЗа» Государственный секретарь Союзного государства Григорий Рапота.

В том, что сделано немало, убеждает специальная экспозиция на стенде издательства «Беларуская Энцыклапедыя», выпустившего в содружестве с Постоянным Комитетом Союзного государства ряд содержательных и прекрасно иллюстрированных книг. Издание «Жемчужины Беларуси и России» посвящено архитектурным, природным, культурным достопримечательностям двух стран. Тема книги «Ветка. История старообрядчества» родилась во время посещения одноименного белорусского городка журналистами двух стран с участием Государственного секретаря Союзного государства Григория Рапоты. О тесных и давних связях наших народов рассказывает книга «Белорусский след в культуре и архитектуре Москвы». 500–летию белорусского книгопечатания посвящен том «Франциск Скорина. Человек мира».


— Сейчас в сотрудничестве с Постоянным Комитетом Союзного государства готовим очередное издание, — дополняет этот перечень директор «Беларускай Энцыклапедыi» Владимир Андриевич. — Оно выйдет в этом году к очередному, пятому, Форуму регионов Беларуси и России и расскажет о содержании и важности межрегионального сотрудничества как основы единения двух стран.

А сегодня при поддержке Посткома в Минске пройдет встреча молодых литераторов «Першацвет». Будут награждены победители очередного конкурса литературных произведений, пройдет презентация сборника лучших из них. Творческие дискуссии намечены в секциях критики, поэзии, прозы, переводов... Будут участвовать как начинающие, так и мэтры, ученые и преподаватели вузов...

Источник: СБ

В Беларуси ценят и уважают книгу, заявил первый заместитель главы Администрации Президента Беларуси Максим Рыженков на открытии XXV Минской международной книжной выставки-ярмарки, передает корреспондент БЕЛТА. Юбилейное мероприятие стало настоящим праздником книги, где новинки представляют издатели из 32 стран, отметил Максим Рыженков.

Первый заместитель главы Администрации Президента Максим Рыженков, государственный секретарь Союзного государства Григорий Рапота, министр информации Александр Карлюкевич
Первый заместитель главы Администрации зачитал приветствие Президента Беларуси участникам и гостям форума. Министр информации Александр Карлюкевич отметил, что в дни работы выставки гости расскажут о книжных новинках и о сотрудничестве с Беларусью, где уважительно относятся к печатной книге. Тот факт, что за прошлый год издано около 10 тыс. наименований книг, свидетельствует о внимании государства и общества к данному вопросу. А это невозможно без объединения усилий государства и всех издателей различных форм собственности.

XXV Минская международная книжная выставка-ярмарка посвящена теме Года малой родины и международного сотрудничества белорусских писателей с литераторами разных стран. В выставке принимают участие 32 страны, всего 360 экспонентов подготовили свои коллекции книг. Страна - почетный гость XXV Минской МКВЯ - Сербия. Центральный экспонент - Казахстан. XXV Минская международная книжная выставка-ярмарка проходит в административном комплексе по проспекту Победителей, 14 с 28 февраля по 4 марта. Организаторы выставки - Мининформ, Мингорисполком, ОАО "Белкнига", ПК ООО "Макбел".

Источник: БЕЛТА

 

Ад літаратуры да паразумення

Ад літаратуры да паразумення

Пісьменнікі з розных краін сустрэліся за круглым сталом

Напярэдадні адкрыцця XXV Мінскай міжнароднай кніжнай выстаўкі-кірмашу ў Доме літаратара зладзілі круглы стол на тэму «Роля міжнароднага супрацоўніцтва ва ўзбагачэнні нацыянальных літаратур». Прадстаўнікі Саюза пісьменнікаў Беларусі сустрэліся з замежнымі гасцямі, каб аднавіць творчыя кантакты і абмеркаваць перспектывы супрацоўніцтва.

Старшыня Саюза пісьменнікаў Беларусі Мікалай Чаргінец павітаў удзельнікаў круглага стала, распавёў пра работу суполкі. Мікалай Іванавіч адзначыў, што сёння задача пісьменніка — зрабіць так, каб слова ў вырашэнні канфліктаў цанілася вышэй за сілу:

— Мы надаём вялікае значэнне міжнароднаму супрацоўніцтву і разглядаем нашу літаратурную дзейнасць як магчымасць уздзейнічаць на глабальныя працэсы сусветнага развіцця.

Бягучы год аб’яўлены прэзідэнтам Годам малой радзімы, згадаў Мікалай Чаргінец. Члены Саюза пісьменнікаў Беларусі падтрымалі гэтую ініцыятыву, бо чым больш аўтараў будуць пісаць пра родныя гарады, тым больш ведаў аб радзіме ў выніку атрымаюць беларусы.

Мадэратар размовы, дырэктар Інстытута літаратуразнаўства імя Янкі Купалы, прафесар, доктар філалагічных навук Іван Саверчанка нагадаў, што літаратура — гэта добрая платформа для культуры. Ён запрасіў замежных літаратараў падзяліцца асаблівасцямі кніжнай справы ў сваіх краінах.

Размова пачалася з абмеркавання ролі пісьменніка ў лічбавую эпоху. Выканаўчы дырэктар Асацыяцыі выдаўцоў і кнігараспаўсюджвальнікаў Кыргызстана Алег Бандарэнка заўважыў, што зараз ідзе хуткае і незразумелае размыццё асобы пісьменніка: менш увагі ўдзяляецца папяровай кнізе, шмат аўтараў і чытачоў пераходзяць у інтэрнэт-прастору, дзе цяжка правесці мяжу паміж сапраўднай літаратурай і графаманствам. У той жа час у Кыргызстане падтрымліваюць нацыянальную літаратуру, дзяржава вылучае грошы на выданне твораў кыргызскіх класікаў. Палова выдадзеных на працягу года кніг — выданні на кыргызскай мове.

Старшыня Саюза пісьменнікаў Латвіі супакоіў калегу. Яго краіна ўжо сутыкнулася з праблемай існавання літаратуры ў лічбавай прасторы, але час расставіў усё па сваіх месцах, і электронная кніга не знішчыла папяровую. Далучыўся Юндзэ Арна і да размовы пра нацыянальную літаратуру. Быў перыяд, калі латвійскія аўтары аказаліся ў заняпадзе, вялікім попытам карысталіся пераклады замежных кніг. Сітуацыя хутка выправілася: адрадзіўся інтарэс да айчыннай літаратуры, і апошнія гады топ-10 найпапулярнейшых аўтараў трымаюць 8 латышскіх і 2 замежныя пісьменнікі.

— Вельмі важна захоўваць асабістыя кантакты паміж пісьменнікамі з розных краін, наведваць суседзяў і шукаць перакладчыкаў, арганізоўваць новыя сумесныя праекты, — сцвярджае Юндзэ Арна.

Якраз XXV Мінская міжнародная кніжная выстаўка-кірмаш — добрая магчымасць узмацніць стасункі паміж дзяржавамі. Напрыклад, паэт, перакладчык, празаік, публіцыст Адам Ахматукаеў (Чачэнская Рэспубліка) прывёз на Мінскую кніжную выстаўку-кірмаш кнігу перакладаў беларускіх паэтаў на чачэнскую мову. Паэтка, перакладчыца, купалазнаўца Юлія Алейчанка падчас круглага стала запрасіла да супрацоўніцтва з літаратурна-мастацкім часопісам «Полымя» латвійскіх пісьменнікаў. Дырэктар выдавецтва «Чатыры чвэрці» Ліліяна Анцух нагадала, што выдавецтва заўсёды гатовае да дыялогу з замежнымі аўтарамі.

Галоўная выснова круглага стала прагучала напрыканцы абмеркавання: усіх удзельнікаў размовы, як і XXV Мінскай міжнароднай кніжнай выстаўкі-кірмашу, яднае літаратура, на якой бы мове яна не гучала.

Дар’я ЧАРНЯЎСКАЯ

Крыніца: Літаратура і мастацтва

Чацвёрты год спадар Велька Кавачавіч жыве ў Беларусі. Жыве Беларуссю. Працуе — для статусу дыпламата, на мой погляд, слова недакладнае. Яшчэ не забыліся першыя ўражанні ад нашай краіны. Яны былі прыемныя. А цягам часу ператварыліся ў вельмі прыемныя. Велька Кавачавіч любіць Беларусь. У размове з ім не адчуць гэта цяжка…

А яшчэ спадар Кавачавіч вельмі любіць чытаць. Уласна кажучы, чытво — яго верны спадарожнік на працягу ўсяго жыцця. Адшліфоўваўся густ, карэктаваліся прыярытэты… Але занятак кнігай ды кніга як занятак заставаліся нязменнымі. Дык ці варта здзіўляцца, што Велька Кавачавіч шмат чаго ведае на памяць. «Пісьмо да маці» Ясеніна? Гэта цікава! А калі з піетэтам згадвае тое-сёе з Янкі Купалы — прыемна ўдвая. З чаго вынікае, што Мінскую міжнародную кніжную выстаўку-кірмаш ён збіраецца наведваць не толькі ў афіцыйным статусе — яшчэ як заўзяты чытач. Тым больш што Сербія сёлета запрошана на кніжны форум у якасці ганаровага госця. Гэты факт і стаў штуршком для пачатку нашай гутаркі з Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Сербія ў Рэспубліцы Беларусь Велькам Кавачавічам.

Фота Кастуся Дробава

Фота Кастуся Дробава

— Спадар пасол, на Мінскі кніжны форум вы збіраецеся ўжо не першы раз. Лагічнае пытанне: ну і як там?..

— Там цікава. Па-першае, выстаўка заўсёды выдатна падрыхтаваная. Намаганні арганізатараў заўважныя ва ўсім. Выданні і прэзентацыі, прафесіяналы і аматары… Адчуваецца ўзровень.

Па-другое, вельмі важкі ўнёсак масмедыя розных напрамкаў, якія плённа працуюць над папулярызацыяй прадстаўленай і беларускай, і міжнароднай літаратуры. Калі быць дакладным, над папулярызацыяй літаратурнага багацця ўвогуле.

Адзінае, чаго варта пажадаць мінскаму кірмашу, дык гэта больш шырокай прысутнасці масавага чытача. І дакладна большай актыўнасці шараговага чытача, як гэта, прыкладам, назіраецца на Бялградскім кніжным кірмашы, які я таксама пры магчымасці заўсёды наведваў.

— У Сербіі так любяць кнігу? Ці шмат удзячных чытачоў?

— Менавіта так! Кніга і чытво — вельмі папулярны занятак па сёння. Дарэчы, любіць кнігу «прымушаюць» і самі кнігавыдаўцы. У нас шмат прыватных выдавецтваў. Канкурэнцыя, барацьба за жыццё, я б сказаў… Падчас правядзення Бялградскай выстаўкі гэта асабліва заўважна.

Сербія багатая на літаратурныя таленты, якія ў тым ліку атрымалі прызнанне за межамі краіны і нават увайшлі ў скарбонку сусветнай культурнай спадчыны. Сучаснае пакаленне сербскіх пісьменнікаў, у тым ліку і тыя, хто прыедзе ў Мінск, таксама заслугоўваюць, каб заняць асобае месца ў еўрапейскай ці сусветнай літаратуры. З імі можна будзе пазнаёміцца на выстаўцы-кірмашы, пачуць іх выступленне на сербскім літаратурным вечары ў Доме дружбы. Раю таксама наведаць стэнд Рэспублікі Сербія.

— Спадар пасол, а якое чытво любіце асабіста вы? Якія вашы ўлюбёныя аўтары?

— Мушу прыгадаць трох сербскіх пісьменнікаў. Гэта Іва Андрыч, Мілаш Црнянскі, Ёван Дучыч… Пісьменнікі і дыпламаты.

— Таму вы і сталі дыпламатам?

— Я чалавек сціплы. Не лічу магчымым паставіць сябе на адну дошку з такімі людзьмі.

— Аднак пэўная паралель прасочваецца!

— Я б падкрэсліў іншы аспект. Ведаеце, справа не ў тэматыцы, найперш — у якасці літаратуры. У яе скіраванасці. Гаворка пра пісьменнікаў, якія ў сваёй творчасці аддавалі першынство агульначалавечым праблемам. Стаўленне чалавека да жыцця… Адносіны чалавека з жыццём… Чалавек заўсёды думае, што рабіць са сваім жыццём. Шукае сэнс… Такая літаратура мае на ўвазе ўменне думаць. Але ж яна яшчэ і вучыць думаць. Падказвае шляхі…

— Але сёння столькі гаворкі пра тое, што кніга церпіць фіяска і рызыкуе ўвогуле загінуць «пад абцасам» усюдыіснага інтэрнэту!

— Інтэрнэт — вельмі карысная рэч. У сэнсе атрымання інфармацыі. У сэнсе ж адукацыйным… Сумніўна. Не згодзен. Кніга і толькі кніга. Дарэчы, кнігі спрабавалі знішчыць розныя сілы ў розныя эпохі. Па-першае, нічога з гэтага не выйшла. Кніга выжыла. Па-другое, гэта толькі яшчэ больш падкрэсліла моц яе ўплывовасці на свядомасць грамадства. Аднак тут ёсць сваё «але». Рэаліі вымагаюць шукаць новыя формы прысутнасці кнігі ў грамадстве.

Ну і потым… Інтэрнэт — гэта тэхніка. А кніга… Гэта асалода. Узяць у рукі кнігу перад сном — зусім іншае пачуццё… зусім, ці ведаеце, іншае.

— Ясенін, якога вы цытуеце на памяць, таму пацвярджэнне?

— У тым ліку… Маё сталенне прыпала на тыя часы, калі мы шмат сябравалі з рускай літаратурай, класічныя творы якой былі і застаюцца маёй каштоўнасцю. Аднак не толькі рускай! Прыкладам, я сёння ў арыгінале магу прачытаць выдатны верш «Хмары і думы» беларускага класіка Янкі Купалы. І мне гэта падабаецца!

Унёсак, які зрабіла Беларусь у развіццё некалі вялікай краіны ў самыя розныя часы (і ў складзе Расійскай імперыі, і ў СССР), пераацаніць складана. Прычым па самых розных кірунках: эканоміка, палітыка, культура… Аднак гэта ўжо тэма для іншай размовы.

— Затое мы лагічна наблізіліся да тэмы пра незалежную Беларусь, яе культуру і літаратуру.

— Тады самы час сказаць пра тое, якую асалоду я атрымаў ад прачытання твораў Максіма Багдановіча з паэтычнага зборніка «Вянок» у перакладзе маладой перспектыўнай сербскай паэтэсы і перакладчыцы Даяны Лазаравіч. Ёй 26 гадоў. І яна грунтоўна і ўдумліва займаецца беларускай літаратурай. І яна ўлюбёная ў гэтую справу!..

Колькі часу таму яна была ў мяне разам з Іванам Аляксеевічам Чаротам. Гэта цэнныя людзі!.. Чаго вартая перакладчыцкая і навуковая дзейнасць шаноўнага прафесара, скіраваная на збліжэнне нашых народаў і краін! Менавіта дзякуючы Івану Аляксеевічу беларуская і сербская культурная суграмада на працягу дзесяцігоддзяў маюць магчымасць сачыць за развіццём літаратуры і культуры брацкіх краін.

— Што датычыць краін… Чацвёрты год кіраўніцтва дыпламатычнай місіі Сербіі ў Беларусі — гэта ўжо сталы, назавём так, погляд на ўзаемаадносіны нашых дзяржаў і, канечне, уласны кавалак працы ў гэтым кірунку. У якой ступені мы паразумеліся пасля ўсталявання дыпламатычных адносін? У чым наша брацтва?

— Гэтае паразуменне можна класіфікаваць як традыцыйна сяброўскае брацкае развіццё па ўсіх напрамках дзейнасці. Калі ж больш ёміста і менш афіцыйна, я б назваў партнёрства краін такога ўзроўню рэдкім прыкладам, нават узорам адносін сярод еўрапейскіх дзяржаў.

Патлумачу. Да майго прыбыцця ў Беларусь я ведаў, што адносіны сяброўскія, але не ўяўляў, што мы можам настолькі істотна рушыць наперад. Не існуе той сферы, якая забаронена для супрацоўніцтва. Безумоўна, існуюць аб’ектыўныя і суб’ектыўныя прычыны. Але жаданне рухацца наперад вельмі вялікае. Не только палітыка, эканоміка. Мы блізкія і як дзяржавы, і як людзі. Вельмі хацелася б, каб сербы і беларусы часцей наведвалі адно аднаго. У гэтым сэнсе культура і літаратура — найвялікшыя памочнікі. Вось вам супрацоўніцтва паміж сталіцамі. Дні беларускай культуры прайшлі ў Сербіі ў мінулым годзе, а Мінск вітаў Бялград у 2016-м. Пагадненні аб супрацоўніцтве заключылі 22 нашыя і вашыя гарады. Не мяжа! Ёсць планы развіваць гэта і надалей.

Планаў увогуле шмат. Жыццё не стаіць на месцы. Можна распавесці пра распрацоўку і дзеянне пагадненняў і праграм. Але ў кантэксце нашай размовы лічу неабходным падкрэсліць значэнне культуры і літаратуры ў развіцці ўзаемасувязей. Гэта еўрапейскі досвед. Чаму б нам яго не скарыстаць напоўніцу? Якой бы важнай ні падавалася б сёння гэтая лічба, але праз сто гадоў нашы нашчадкі наўрад ці прыгадаюць, якім быў тавараабарот паміж нашымі краінамі ў 2017-м, — у твораў літаратуры ці мастацтва куды больш шанцаў быць узгаданымі!

— Прыемна пачуць гэтыя словы. Бо яны якраз пра чытацкую аўдыторыю «ЛіМа». Мы спрабуем быць карыснымі і цікавымі ў першую чаргу для творчай інтэлігенцыі.

— Роля творчай інтэлігенцыі ў фарміраванні свядомасці грамадства агромністая. Не ўпэўнены, што мы ўяўляем маштаб пытання цалкам. У творчай інтэлігенцыі нялёгкая задача — дапамагчы чалавеку ўсвядоміць сябе, універсальныя чалавечыя каштоўнасці. Поспехаў у гэтым вашым шаноўным чытачам і вашаму шаноўнаму выданню!

Гутарыла Інеса Петрусевіч

Крыніца: Літаратура і мастацтва