Воскресенье, 21 07 2019
Войти Регистрация

Login to your account

Username *
Password *
Remember Me

Create an account

Fields marked with an asterisk (*) are required.
Name *
Username *
Password *
Verify password *
Email *
Verify email *
Captcha *

Галіна Самойла. Пераклады

Галіна Самойла нарадзілася ў в. Бандары Гродзенскага раёна. Пісьменніца вырасла ў сям’і настаўнікаў-філолагаў – маці выкладала ў вясковай школе рускую мову і літаратуру, бацька – беларускую. Галіна Самойла прызнаецца, што шмат хто з яе родных пісаў вершы, прынамсі ў юнацтве, а яшчэ сярод сваякоў пісьменніцы – вядомы заходнебеларускі паэт Міхась Васілёк.  Гэта, верагодна, і склала пэўны творчы бэк-граўнд з самага дзяцінства.

Скончыла філалагічны факультэт Гродзенскага педагагічнага інстытута імя Янкі Купалы. Вершы піша з дзяцінства, друкуецца са школьных гадоў. Першыя публікацыі адбыліся ў часопісе «Бярозка», газеце «Піянер Беларусі», раённай газеце «Сельская навіна».

Паэтэса выдала два сямейныя зборнікі вершаў: «Сола трох галасоў» – з маці і братам, «Между светом и тьмой» – з маці і мужам. Жыве і працуе ў Гродна.

У 2011 годзе ў «Беларускім рэспубліканскім літаратурным фондзе» выйшла кніга вершаў і прозы гродзенскай паэтэсы пад тытулам «Зоркі над маўклівай адзінотай».

У адным з эсэ ў раздзеле прозы пад назвай «І душа дваіцца. Дзве душы» паэтэса разважае пра карані свайго дзвюхмоўя ў жыцці і пісьме, распавядае пра сваё моўнае сталенне, ступень пранікнення рускай і беларускай моў у яе асабісты ўжытак праз родных, асяроддзе, паступова прыходзячы да высновы: «А я часта плачу, калі пішу верш на беларускай мове… І вельмі рэдка, калі пішу па-руску…»

Мажліва, гэтае жаданне пераўвасаблення, набліжэння да свайго пачуццёвага ўзроўню, а разам з тым, да чытацкага, матывавала гродзенскую паэтэсу перакласці добра знаёмыя ўсім вершы рускіх пісьменнікаў, якія сталіся на цяперашні момант класікай, у тым ліку, песеннай.

Вашай увазе пераклады Галіны Самойла з рускай мовы. 

 

«Сугучча»

 

Александр Блок

 

***

Девушка пела в церковном хоре

О всех усталых в чужом краю,

О всех кораблях, ушедших в море,

О всех, забывших радость свою.

 

Так пел её голос, летящий в купол,

И луч сиял на белом плече,

И каждый из мрака смотрел и слушал,

Как белое платье пело в луче.

 

И всем казалось, что радость будет,

Что в тихой заводи все корабли,

Что на чужбине усталые люди

Светлую жизнь себе обрели.

 

И голос был сладок, и луч был тонок,

И только высоко, у Царских Врат,

Причастный к Тайнам, - плакал ребёнок

О том, что никто не придёт назад.

 

 

***

Дзяўчына спявала ў царкоўным хоры

Пра ўсіх, хто стаміўся ў краі чужым,

Пра ўсе караблі, што плывуць па моры,

Пра ўсіх, хто радасць забыў зусім.

 

Так голас  спяваў і ляцеў у купал,

Так ззяў прамень не белым плячы…

І кожны ў цемры стаяў і слухаў,

Як песняй сукенка ў промні гучыць.

 

І ўсім здалося, што радасць будзе,

Што ў ціхай затоцы ўсе караблі,

Што  на чужыне знямоглыя людзі

Светлае шчасце сабе знайшлі.

 

Быў голас салодкі, прамень быў тонкі.

І толькі малы ўсё спасціг душой.

І плакаў ля Царскіх Варотаў горка

Аб тым, што ніхто не вернецца ўжо.

 

 

Иван Мятлев

***

Как хороши, как свежи были розы

В моём саду! Как взор прельщали мой.

Как я молил весенние морозы

Не трогать их холодною рукой!

 

Как я берёг, как я лелеял младость

Моих цветов заветных, дорогих.

Казалось мне, в них расцветала радость,

Казалось мне, любовь дышала в них.

 

Но в мире мне явилась дева рая,

Прелестная, как ангел красоты.

Венка из роз искала молодая,

И я сорвал заветные цветы.

 

И мне в венке цветы ещё казались

На радостном челе красивее, свежей.

Как хорошо, как мило соплетались

С душистою волной каштановых кудрей!

 

И заодно они цвели с девицей!

Среди подруг, средь плясок и пиров

В венке из роз она была царицей,

Вокруг ее вились и радость, и любовь.

 

В её очах – веселье, жизни пламень,

Ей счастье долгое сулил, казалось, рок.

И где ж она? В погосте белый камень,

На камне – роз моих завянувший венок.

 

***

Як хораша, як свежа цвілі ружы

Вясновыя! Як вабілі мой зрок!

Як я маліўся, каб мароз знядужаў

Спыніў у садзе свой халодны крок.

 

Як зберагаў, як песціў маладосць я

Тых кветак запаветных, дарагіх.

Жыла-квітнела радасць у іх госцяй,

І дыхала любоў нязменна ў іх.

 

Паўстала прада мною дзева з раю

Чароўнай прагажосці, як анёл,

Сказала: “Ружаў для вянка шукаю”.

Сарваў я кветкі і аддаў іх ёй.

 

На радасным чале ў вянку здаліся

Мне кветкі прыгажэй у шмат разоў.

Так міла і так хораша спляліся

З каштанаваю хваляй валасоў.

 

Квітнелі разам ружы і дзяўчына!

Сярод сябровак, там, дзе баль, банкет

Яна была царыцаю няспынна,

І радасць, і любоў ішлі  з ёй след у след.

 

Гарэла ў ёй вясёласць  палымяна.

Ёй лёс, здавалася, у доўгім шсасці жыць

І дзе ж яна? На могілках ёсць камень,

З маіх завялых ружаў там вянок ляжыць.

 

 

Анна Ахматова

 

***

Слава тебе, безысходная боль!

Умер вчера сероглазый король.

Вечер осенний был душен и ал,

Муж мой, вернувшись, спокойно сказал:

«Знаешь, с охоты его принесли,

Тело у старого дуба нашли.

Жаль королеву. Такой молодой!

За ночь одну она стала седой».

Трубку свою на камине нашёл

И на работу ночную ушёл.

Дочку мою я сейчас разбужу,

В серые глазки её погляжу.

А за окном шелестят тополя:

«Нет на земле твоего короля».

 

***

Слава табе, несуцешны мой боль,

Ноччу памёр шэравокі кароль.

Восеньскі вечар пунсовы настаў.

Муж мой вярнуўся, спакойна сказаў:

“Ведаеш, цела ля дуба знайшлі,

Там паляваў ён, адтуль прыняслі.

Так каралеву шкада. Малады!

Сіваю стала за ноч, нібы дым”.

Трубку сваю на каміне знайшоў,

З дому на працу начную пайшоў.

Зараз дачку я маю разбуджу,

Ў шэрыя вочкі яе пагляджу.

Прашалясціць мне таполяй зямля:

“Вось і няма ўжо твайго караля”. 

 

 

Марина Цветаева

***

Не думаю, не жалуюсь, не спорю,

Не сплю.

Не рвусь ни к солнцу,

Ни к луне, ни к морю,

Ни к кораблю.

Не чувствую, как в этих стенах жарко,

Как зелено в саду.

Давно желанного и жданного подарка

Не жду.

Не радует ни утро, ни трамвая

Звенящий бег.

Живу не видя дня,

Позабывая

Число и век.

На, кажется, надрезанном канате

Я – маленький плясун.

Я – тень от чьей-то тени,

Я – лунатик

Двух тёмных лун.

 

***

Не скарджуся, не думаю, не мрою,

І не сцялю пасцель. 

Не прагну сонца, месяца і мора,

Дзе карабель.

Не адчуваю, як спякотна ў доме,

Які зялёны сад.

Дарунак, у які была ўлюбёнай,

Нясу назад.

Не радуюся ранку і трамваю,

Што ў ім звініць.

Жыву зусім без датаў,

Забываю

Стагоддзі, дні.

Танцор я з надарванага каната –

Маленькі зух.

Я – цень чыйгосьці ценю,

Я – лунатык                        

Двух поўняў,                     

Цёмных двух.

 

 

***

Моим стихам, написанным так рано,

Что и не знала я, что я - поэт,

Сорвавшимся, как брызги из фонтана,

Как искры из ракет,

Ворвавшимся, как маленькие черти,

В святилище, где сон и фимиам,

Моим стихам о юности и смерти,

Нечитанным стихам! –

Разбросанным в пыли по магазинам,

(Где их никто не брал и не берёт!),

Моим стихам, как драгоценным винам,

Настанет свой черёд.

 

***

Для маіх вершаў, створаных так рана,

Што і не ведала, ці я – паэт,

Што выбухнулі пырскамі з фантана

Ды іскрамі з ракет.

Што ўскочылі ў свяцілішча, як чэрці,

І знішчылі там сон і курадым,

Для маіх вершаў аб жыцці і смерці,

Нячытаных нікім! –

Запыленых у кніжных магазінах,

(Дзе абмінулі іх які ўжо раз!),

Для маіх вершаў, як для рэдкіх вінаў,

Яшчэ настане час.

 

 

***

Мне нравится, что вы больны не мной,

Мне нравится, что я больна не вами,

Что никогда тяжелый шар земной

Не уплывет под нашими ногами.

Мне нравится, что можно быть смешной –

Распущенной – и не играть словами,

И не краснеть удушливой волной,

Слегка соприкоснувшись рукавами.

 

Мне нравится ещё, что вы при мне

Спокойно обнимаете другую.

Не прочите мне в адовом огне

Гореть за то, что я не вас целую.

Что имя нежное моё, мой нежный, не

Упоминаете ни днём, ни ночью – всуе…

Что никогда в церковной тишине

Не пропоют над нами: аллилуйя!

Спасибо вам и сердцем, и рукой

За то, что вы меня – не зная сами! –

Так любите: за мой ночной покой,

За редкость встреч вечерними часами,

За наши не-гулянья под луной,

За солнце, не у нас над головами,

За то, что вы больны – увы! –   не мной,

За то, что я больна –увы! –   не вами.

 

 

 

***

Мне даспадобы, што мой боль – не Вы.

Мне даспадобы, што не я Вам – болем,

Што шар зямны ў прадонне сінявы

З-пад нашых ног не паплыве ніколі.

 

Мне даспадобы не вышукваць слоў,

Быць смешнаю, разбэшчанаю з Вамі.

Не чырванець задушна зноў і зноў,

Калі судатыкнемся рукавамі.

 

Яшчэ мне даспадобы, што пры мне

Спакойна абдымаеце другую,

Што ваш мяне не спапяляе гнеў,

Калі і я пры Вас не Вас цалую.

 

Ад Вас імя пяшчотнае сваё я ні

Ўдзень, ні ўначы, пяшчотны мой, не ўчую,

І святары ў царкоўнай цішыні

Не прапяюць над намі: алілуйя!

 

Вам дзякую і сэрцам, і рукой

За тое, што, не ведаючы самі,

Вы  любіце, за мой начны спакой,

За рэдкія сустрэчы вечарамі.

 

І не за наш пад ясным сонцам шлях,

Не за блуканні нашыя пад поўняй,

За тое, што, на жаль, Ваш боль – не я.

За тое, што, на жаль, і Вы – не мой боль.

 

***

Над Феодосией угас     

Навеки этот день весенний.

И всюду удлиняет тени

Прелестный предвечерний час.

 

Захлёбываясь от тоски,

Иду одна без всякой мысли.

И опустились и повисли

Две тонкие мои руки.

 

Иду вдоль генуэзских стен,

Встречая ветра поцелуи,

И платья шёлковые струи

Колеблются вокруг колен.

 

И скромен ободок кольца,

И трогательно мал, и жалок

Букет из нескольких фиалок

Почти у самого лица.

 

Иду вдоль крепостных валов,

В тоске вечерней и весенней.

И вечер удлиняет тени,

И безнадежность ищет слов.

 

***

Вясновы дзень  чарговы раз

Над Феадосіяй згасае.

І ўсюды цені падаўжае

Чароўны надвячорка час.

 

Іду адна, настрой цяжкі:

Бяздумна, смутна, непамысна.

І, апусціўшыся, павіслі

Дзве тонкія мае рукі.

 

Іду ля генуэзскіх сцен.

І ўсю мяне цалуе вецер.

Шаўковая сукенка ўецца,

Струменіцца вакол калень.

 

І гэткі сціплы персцянёк,

І так чулліва варты жалю

Букецік з некалькіх фіялак,

Амаль ля самых маіх шчок.

 

Іду ўздоўж крапасных валоў

Вясна з тугою мяне поўняць,

І надвячорак цені доўжыць,

І безнадзейнасць прагне слоў.

 

 

Николай Заболоцкий

***

Зацелована, заколдована,

С ветром в поле когда-то обвенчана,

Вся ты словно в оковы закована,

Драгоценная моя женщина!

 

Не весёлая, не печальная,

Словно с тёмного неба сошедшая,

Ты и песнь моя обручальная,

И звезда моя сумасшедшая.

 

Я склонюсь над твоими коленями,

Обниму их с неистовой силою,

И слезами, и стихотвореньями

Обожгу тебя, горькую, милую.

 

Отвори мне лицо полуночное,

Дай войти в эти очи тяжёлые,

В эти чёрные брови восточные,

В эти руки твои полуголые.

 

Что прибавится – не убавится,

Что не сбудется – позабудется!

Отчего же ты плачешь, красавица?

Или это мне только чудится?

 

***

Сцалаваная, счараваная,

Быццам вецер у полі, раптоўная,

Ўся нібы ў кайданы закаваная,

Ты жанчына мая найкаштоўная.

 

Не вясёлая і не сумная,

Як бы з цёмнага неба зляцелая,

Ты і наша мелодыя шлюбная,

Ты і зорка мая звар’яцелая.

 

Я калені твае,  усцешаны,

Абдыму  з немагчымаю сілаю.

І слязьмі абпалю, і вершамі

Цябе горкую, цябе мілую.

 

Адчыні ты свой твар паўночны мне,

Увайду, дай, у бровы разлётныя,

Увайду ў твае вочы цяжкія

У паўголыя рукі пяшчотныя.

 

Што прыбавіцца – не адбавіцца,

Што не споўніцца – не запомніцца. 

Дык чаго ж прыгажуні плачацца?   

Ці мне слёзы яе толькі мрояцца?    

 

Владимир Высоцкий

 

Я не люблю…

Я не люблю фатального исхода,

От жизни никогда не устаю.

Я не люблю любое время года,

Когда весёлых песен не пою.

Я не люблю холодного цинизма,

В восторженность не верю, и ещё –

Когда чужой мои читает письма,

Заглядывая мне через плечо.

Я не люблю, когда наполовину

Или когда прервали разговор.

Я не люблю, когда стреляют в спину,

Я также против выстрела в упор.

Я ненавижу сплетни в виде версий,

Червей сомненья, почестей иглу,

Или когда все время против шерсти,

Или когда железом по стеклу.

Я не люблю уверенности сытой –

Уж лучше пусть откажут тормоза.

Досадно мне, что слово «честь» забыто

И что в чести наветы за глаза.

Когда я вижу сломанные крылья –

Нет жалости во мне, и неспроста:

Я не люблю насилье и бессилье,

Вот только жаль распятого Христа.

Я не люблю себя, когда я трушу,

Досадно мне, когда невинных бьют.

Я не люблю, когда мне лезут в душу,

Тем более – когда в неё плюют.

Я не люблю манежи и арены –

На них мильон меняют по рублю.

Пусть впереди большие перемены –

Я это никогда не полюблю!

 

Я не люблю

Я не люблю фатальнага зыходу.

Жыццё мяне не можа прытаміць.

Я не люблю любога часу года,

Калі мой спеў нявесела гучыць.

Я не люблю халоднага цынізму.

Ва ўзрушанасць не веру і яшчэ –

Калі чужы дасланыя мне пісьмы

Чытае ўпотай з-за маіх плячэй.

Я не люблю, як штосьці напалову,

Як у спіну страляюць з-за вугла.

Я не люблю, як перарвуць размову,

І супраць стрэлу ў твар, каб напавал.

Я не люблю, калі па шклу – жалезам

Ці супраць поўсці гладзяць зноў і зноў.

Я не люблю, калі ў душу мне лезуць,

Тым больш, калі плююць, ды шмат разоў.

Я не прымаю ўпэўненасці сытай –

Хай лепш ужо нясе без тармазоў.

Я не люблю, калі нявінны біты,

Сумніваў мутных і хвалебных слоў.

Я ненавіджу плёткі, абгаворы,

Сябе, калі не здольны здачы даць.

Мне прыкра, што забыта слова “гонар”

І лічыцца за гонар абылгаць.

Калі камусьці паламалі крылы –

Не закране мяне яго бяда:

Я не люблю зашмат ці мала сілы,

Адно Хрыста распнутага шкада.

Я не люблю манежы і арэны –

На іх мільён мяняюць па рублю.

Няхай ідзе пара вялікіх зменаў –

Я гэтага ніяк не палюблю!

 

Михаил Матусовский

 

Старый клён

Старый клён, старый клён,

Старый клён стучит в окно,

Приглашая нас с друзьями на прогулку.

Отчего, отчего,

Отчего мне так светло?

Оттого, что ты идёшь по переулку.

 

Снегопад, снегопад,

Снегопад давно прошёл,

Словно в гости к нам весна опять вернулась.

Отчего, отчего,

Отчего так хорошо?

Оттого, что ты мне просто улыбнулась.

 

Погляди, погляди,

Погляди на небосвод,

Как сияет он безоблачно и чисто.

Отчего, отчего,

Отчего гармонь поёт?

Оттого, что кто-то любит гармониста.

 

Клён стары

 

Клён стары, клён стары

Голлем стукае ў акно,

Каб з сябрамі я ішоў на пагулянку.

Ад чаго, ад чаго                     

Стала   мне так светла зноў?

Ад таго, што ты ідзеш па вулцы зранку.

         

Снегапад, снегапад

Сціх і болей не мяце,

І здаецца, што вясна ўздымае крылы.

Ад чаго, ад чаго                               

Ўся душа мая цвіце?                                  

Ад таго, што ты ўсміхнулася мне міла.    

 

Паглядзі, паглядзі:

Неба сонечна блішчыць,

Ні хмурынкі на блакіце  яго чыстым.

Ад чаго, ад чаго                               

Спеў гармоніка гучыць?                            

Ад таго, што хтось кахае гарманіста.                 

 

 

Булат Акуджава

 

Синий троллейбус

Когда мне невмочь пересилить беду,

Когда подступает отчаянье,

Я в синий троллейбус сажусь на ходу,

В последний, в случайный.

 

Последний троллейбус, по улице мчи,

Верши по бульварам круженье,

Чтоб всех подобрать, потерпевших в ночи

Крушенье, крушенье.

 

Идущим по улице дверь отвори,

Я знаю, как в зябкую полночь

Твои пассажиры, матросы твои

Приходят на помощь.

 

Я с ними не раз уходил от беды,

Я к ним прикасался плечами.

Как много, представьте себе, доброты

В молчанье, в молчанье.

 

 

Последний троллейбус плывёт по Москве,

Москва, как река, затихает.

И боль, что скворчонком стучала в виске,

Стихает, стихает.

 

Сіні тралейбус

 

Калі не магу я адолець бяды,

Калі я ў глыбокім адчаі,

Я ў сіні паўночны  тралейбус тады,

Зусім выпадковы, сядаю.

 

Апошні тралейбус, па вулках імчы,

Вяршы па бульварах кружэнне,

Збірай пацярпелых у гэтай начы

Крушэнне, крушэнне.

 

Усім, хто брыдзе па начы і замёрз,

Хутчэй адчыні свае дзверы.

З тваіх пасажыраў тут кожны матрос,

Яны дапамогуць, я веру.

 

Я з імі не раз уцякаў ад бяды,

Да іх датыкаўся плячамі.

Як многа, па праўдзе, дае дабраты

Маўчанне, маўчанне.

 

Апошні тралейбус плыве па Маскве.

Масква, як рака, затухае,

І боль, бы шпачок у маёй галаве,

Сціхае,  сціхае…

Прочитано 182 раз
Авторизуйтесь, чтобы получить возможность оставлять комментарии