Суббота, 15 08 2020
Войти Регистрация

Login to your account

Username *
Password *
Remember Me

Create an account

Fields marked with an asterisk (*) are required.
Name *
Username *
Password *
Verify password *
Email *
Verify email *
Captcha *

Знаёмцеся: Украінская паэтэса Оксана Шалак

З вершамі (і віртуальна – з самой паэтэсай) Оксаны Шалак мяне пазнаёміў беларускі паэт, перакладчык Сяргей Панізьнік. У Сяргея Сцяпанавіча за плячыма – чатыры гады ўкраінскага, львоўскага жыцця (1963 – 1967 гады).  

Нарадзілася Оксана Іванаўна ў сяле Алянёўка Магілёў-Падольскага раёна Вінніцкай вобласці – 14 студзеня 1966 года. Кандыдат філалагічных навук. Член Нацыянальнага Саюза пісьменнікаў Украіны.  

Закончыла філалагічны факультэт Кіеўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Т. Р. Шаўчэнкі (1989 – 1993). У 1993 – 2003 гады – старшы навуковы супрацоўнік Інстытута ўкраіназнаўства. Пасля да 2015 года працавала навуковым супрацоўнікам Інстытута мастацтвазнаўства, фалькларыстыкі і этналогіі імя М. Т. Рыльскага НАН Украіны. Аўтар манаграфій «Фалькларыстычная дзейнасць Андрэя Дымінскага» (Кіеў, 2009), «Украінскі фальклор Падолля ў запісах і даследваннях канца XIX – пачатку XX стагоддзя» і каля 60 навуковых артыкулаў. Удзельніца міжнародных навуковых канферэнцый, сімпозіумаў (Чэхія, Сербія, Беларусь, Расія).

Аўтар паэтычных кніг «Дзікі птах» (1991), «Пры святоле снягоў» (2001), «Сем высокіх нябёс» (2006), «Малітва пра сад» (2012) і іншых зборнікаў. Вершы О. Шалак перакладзены на сербскую і беларускую мовы. Украінская паэтэса шчыра і дбайна, з увагай да мастацкага і нацыянальнага святла аўтараў перакладае беларускую паэзію на украінскую мову.

Вершы Оксаны Шалак, адрасаваныя дзіцячаму чытачу, пераклаў на беларускую мову таленавіты беларускі творца Генадзь Аўласенка. Іх мы і прапаноўваем чытачам «Созвучия».

 

Алесь Карлюкевіч

 

 

 

Оксана Шалак

  

 

Гарохавая казка

 

Раз згубіла варона гарох…

Падкаціўся гарох да ног –

І з гароха, нібыта з меху,

Казка выпала ўсім на пацеху.

А ў той казцы: гароха мех,

І варона, што села ў снег,

І прынцэса ў акенцы самотная,

І ліхая тройка залётная,

І яшчэ шмат розных прыгод…

А наперадзе - Новы год!

 

 

ГОРІХОВА КАЗКА

 

Загубила ворона горіх…

Підкотився горіх до ніг –

І з горіха, немов із мі́ха,

Казка випала – всім на втіху.

Про ворону і про горіх,

Про пухнастий радісний сніг,

Про сумну у вікні королеву…

Коні, упряж, сани і леви –

Все поміститься у горіх…

На порозі – прийдешній рік.

 

  

Пернікі

 

Не мог упасці снег…

Не мог, ды выпаў.

Замерзла ў снезе тым

Старая ліпа.

У белых елак да зямлі

Паніклі лапкі…

Мядзведзі дружна спаць ляглі

І смокчуць лапы,

І будуць спаць так да вясны…

І з Новым годам

Не павіншуюць нас яны…

Не пачастуюць нас яны

Пернікам з мёдам…

 

 

МЕДЯНИКИ

 

Не міг упасти сніг…

Не міг, та випав.

Замерзла у такім снігу

Старенька липа.

Задубли у такім снігу

Дуби крислаті…

І повкладались на бочок

Ведмеді спати.

Так і пролежать до весни

На правім боці…

Й медяників не принесуть

Слухняній доці…

 

 

Марцыпанавы будыначак

 

Марцыпанавы будыначак

Асвятляе зверху сонца…

Матылёк жыве ў будыначку,

А навокал – ціш ды сосны.

Ранкам п’е расу з травіначак,

З кветак днём нектар збірае…

Вельмі любіць свой будыначак,

Толькі ў ім адпачывае.

 

 

МАРЦИПАНОВИЙ БУДИНОЧОК

 

Цей марципановий будиночок

Залитий тишею і сонцем.

Либонь, у нім живе метелик,

Довкола хатки – тихі сосни.

Він пє узвар – ранкові роси,

Їсть тістечко – нектар квітковий…

Він любить тишу і будинок –

І не сумує тут. Ніколи.

 

 

Снег

 

Снег выпаў – і ляжыць,

Згубіў, напэўна, сілу…

Бо ночаньку ішоў

Ад неба і да нас…

Ну, а ў якіх краях

Яго раней насіла --

Аб гэтым для цябе

Ён зберагае сказ

 

 

СНІГ

 

Сніг ліг собі – й лежить.

Відлежується з ночі…

У нього нелегка

Дорога із небес.

А де, в яких світах

Його далеких носить –

Він розповість тобі,

Бо жде лише тебе!

 

 

 

Бэз

 

Салаўёў

Падсюдна спевы,

Бэз у кветках,

Нібы ў пене…

Ты ў садок

Хутчэй ступай,

Шчаслівых кветак

Пашукай!

Тыя трэба

З іх шукаць,

У якіх

Пялёсткаў пяць!

 

 

 

БУЗОК

 

Зацвів бузок

Рясний-рясний –

Ми дочекалися

Весни…

Щасливих стільки

Пелюсток –

Ти тільки вийди

У садок!

А наберімо

Щастя тут –

Допоки ще

Бузки цвітуть!

 

 

 

 

Хлопчык з дзьмухаўцамі

 

Разлятаецца насенне

З дзьмухаўцоў у маі…

Свой уласны парашут

Кожнае з іх мае…

 

Эх, на пашаруце тым

Паляцеў бы й я,

Толькі будзе сумаваць

Уся мая сям’я:

 

Мама, тата і сястрычка,

Бабуля, дзядуся…

Я ж ляцець на парашуце

Зусім не баюся!

 

 

 

ХЛОПЧИК ІЗ КУЛЬБАБКОЮ

 

Парашутики з кульбабок

Все летять кудись,

Я сиджу собі й міркую:

Чи удаль, чи ввись…

 

Ох, на тому парашуті

Полетів би й я,

Та за мною засумує

Вся моя сімя:

 

Тато, мама і сестричка,

Бабця і дідусь…

А стрибати з парашутом

Я вже не боюсь!

 

 

 

 

Крапіва

 

Крапіва пад тынам –

І сінічка ценькае:

-- Яна зараз не пячэ,

Бо зусім глухенькая…

 

Крапіва ўсміхнулася,

Лісцем варухнула:

-- Я хоць і глухенькая,

Але ўсё пачула!

 

 

КРОПИВА

 

Кропива́ під тином –

І синичка тенька:

– Та вона не жалить,

Бо вона глухенька…

 

Листя усміхнулось,

Затремтіла чуло:

– Я хоч і глухенька,

Та усе почула!

 

 

Мядуза і медузеняты

 

Мядуза вучыць плаваць

Малых медузенят:

-- Ану, не трэба плакаць,

Да берага – й назад!

 

А зверху ветрык тузае

Хмарынку за бакі…

-- Не мідыі – мядузы мы,

Мы можам – напрасткі!

 

Ну, хто каго дагоніць?!

Да берага – й назад!

Мядуза-маці з гонарам

Глядзіць на дзіцянят.

 

 

 

МЕДУЗА І МЕДУЗЕНЯТА

 

Медуза вчила плавати

Малих медузенят:

– Ану ж бо годі плакати,

До берега – й назад!

 

Дивіться, небо міниться

І сонечко ряхтить!

Медузи ми – не мідії,

Нум плавати за мить!

 

Медузенята радісні –

На сонці, мов квітки:

– Ми цього ранку раннього

Поплаваєм таки!

 

 

 

На дне марскім

 

На дне марскім будуюць крабы

Сабе будынкі вадзяныя.

Там экскаватары і краны,

Падводныя, а не зямныя.

 

Нырнуць бы углыб, каб паздзіўляцца,

Як ім жывецца там, на дне…

Ды назаўсёды там застацца

Чамусьці неахвота мне.

 

 

 

НА ДНІ МОРСЬКІМ

 

На дні морськім будують краби

Для себе місто водяне.

І екскаватори, і крани –

Усе підводне, не земне.

 

Пірну углиб і подивлюся,

Як їм живеться там, на дні.

В морському місті, ох, безлюдно,

Всі мешканці там водяні.

 

 

 

Гульні

 

«Цуркі», «гілкі» і «квача» -

І з мячом, і без мяча…

«Пташкі» й «Довгоі лозі»,

«Павука», «Струмка» й «Козі»…

Мы гуляем дружна ўсе –

«Дзібі-дзібі», «У аўсе»…

Кожная гульня – цікава!

Весялімся мы на славу!

 

 

ІГРИ

 

«Цурки», «гилки» і «квача»,

Ну а потім – у мяча!

«Пташки» й «Довгої лози»,

«Павука», «Струмка» й «Кози»…

Граймо, друзі, граймо всі –

«Диби-диби», «У вівсі»…

Кожна гра – яка ж цікава!

Веселімося на славу!

 

 

 

Як не лавіць «гаў»

 

Калі б у мяне быў

Уласны кракадзіл,

То я б яго тады

Да ўсіх сяброў вадзіў!

То я б яшчэ яго

У сажалцы купаў,

І нават, больш таго,

Астапчыкам назваў…

 

А калі б я займеў

Вясёлага сланяці,

Рабіў бы разам  з ім

Уборку ў нашай хаце.

Яшчэ б даваў яму

Бананаў, груш нямала,

А сланяня са мной

За гэта б сябравала!

 

Калі б я ад бацькоў

Мядзведзя атрымаў,

То я б яго штодня

Малінай частаваў.

Яшчэ б яму даваў

Мядку і пірага…

 

Я не лавіў бы «гаў»,

Звярам да-па-ма-гаў!

 

 

ЯК НЕ ЛОВИТИ ҐАВ

 

Якби у мене був

Домашній крокодил,

То я б його собі

Садочком поводив!

То я б його іще

В ставочку покупав

І ніжно так його

Остапчиком назвав…

 

Якби я мав собі

Веселе слоненя,

Повів би я його

Гуляти навмання.

Приніс би я йому

Бананів досхочу –

І «дякую» тоді

Від нього б я почув!

 

А ще б мені тепер

Кумедне ведмежа,

То я б йому приніс

Малини і коржа.

Поласувати б дав

Медку і пирога…

Я не ловив би ґав,

Звірятам по-ма-гав! 

 

 

 

 

Будзе дождж

 

Хмарка хмарку даганяй!

Падобна хмарка на каня…

Ну, а тая – на слана,

Бо вялічэзная яна.

 

Будзе, будзе, будзе дождж…

Мурашы – хутчэй пад хвошч!

Будзем пад хвашчом хавацца

І над дожджыкам смяяцца.

 

БУДЕ ДОЩ!

 

Хмарка хмарку доганя…

Схожа хмарка на коня,

А оця – на їжачка,

Сиза хмарка отака.

 

Буде, буде, буде дощ…

Нум ховатися під хвощ!

А малому муравлю

Дощ зіграє свій прелюд…

 

 

 

Тупу-тупу

 

Дажджыначку танцаваці

Вучыць дожджычыха-маці:

Тупу-тупу!

Гром зайграй!

Ты, Дажджынка, падпявай:

Дождж, Дожджык, Даждзяня…

Жыта хай расце штодня!

Тупу-тупу!

Ветрык вей!

Жыта, паспявай хутчэй!

 

 

ТУПУ-ТУПУ

 

Вчить дощисько танцювати

Дощенятко біля хати:

– Тупу-тупу,

Дріб-дріб-дріб!

Так танцює весь наш рід:

Дощ, Дощиха, Дощеня…

Жито хай росте щодня!

Тупу-тупу,

Дріб-дріб-дріб!

Cпечемо собі ми хліб!

 

 

 

Пантофлік

 

Плача горка мой пантофлік:

-- Дзесці я згубіў пампончык!

Вы мяне адрамантуйце,

У дарогу падрыхтуйце,

Каб паўсвета змог прайсці,

Хатку сонейка знайсці!

 

 

КВАПЦІ

У моєму капці

Оселились квапці –

Кваплять мене, кваплять

У дорогу ваблять.

У дорогу, у світи –

Хатку сонечка знайти.

 

 

 

 

Для мамы

 

Тупаў вожычак дадому,

Ён для мамы нёс салому,

Пажаўцелую лістоту,

Яблык, спелы, з пазалотай,

Грушу, сліву, а з ялінкі

Гаркаватую хваінку.

І грыбочак нёс таксама…

 

І яго пахваліць мама.

 

 

ДЛЯ МАМИ

 

Їжачок між голочками

Цілий світ несе для мами:

Листя жовте і ламке,

Яблучко таке хрумке,

Грушу з грушки золотої,

Із ялини – дрібку хвої…

Лугом, полем – навпростець…

Скаже мама: «Молодець!

 

Пераклад на беларускую мову Генадзя Аўласенкі

Прочитано 174 раз