Четверг, 18 07 2019
Войти Регистрация

Login to your account

Username *
Password *
Remember Me

Create an account

Fields marked with an asterisk (*) are required.
Name *
Username *
Password *
Verify password *
Email *
Verify email *
Captcha *

Пяшчотныя ўрокі выхавання

  • Воскресенье, 23 июня 2019 19:11

Касым Нурбадаў – адзін з самых вядомых дзіцячых пісьменнікаў Туркменістана.  

Бягуць гады, бягуць адзін за другім месяцы, тыдні, дні… Мне пашчасціла (так: менавіта – пашчасціла!) жыць у Ашхабадзе, туркменістане ў 1985 – 1988 гады. З таго часу трымаю ў памяці назвы паселішчаў, які наведваў – Гёк-Тэпэ, Тэджэн, Келята, Чарджоу… Памятаю і туркменскія тапонімы мікратапонімы – Гаудан, Кешкі, Фіруза, Байрам-Алі… Памятаю і туркменскіх дзіцячых пісьменнікаў, з якімі сустракаўся, пра каго пісаў, чые творы перакладаў на беларускую мову, -- Каюм Тангрыкуліеў, Азат Рахманаў, Пірнепес Авезліеў, Анна Кавусаў, Бабаніяз Каюмаў, Агагельды Аланазараў… І самы блізкі быў з таго часу да мяне – Касым Нурбадаў. Я не ўпершыню звяртаюся да перакладу яго апавяданняў на беларускую мову. Хаця Касым шмат піша і вершаў для дзяцей. І, дарэчы, шмат перакладае з іншых моў. Як і з беларускай – таксама.

А я, перакладаючы апавяданні Касыма Нурбадава, упэўнена магу сказаць, што галоўная іх сіла – у той пяшчоце, цеплыні, з якой ён, шматвопытны пісьменнік, ставіцца да сваёй роднай старонкі. Гэтую цеплыню стараецца аддаць і сваім юным чытачам.

Алесь Карлюкевіч

 

 

Касым Нурбадаў

Пясок

Апавяданне

Калі я ехаў з Ашхабада да бабулі з дзядулем, думаў, што жывуць яны недзе на ўскраіне свету. За іх паселішчам, казалі мне, адразу пачынаецца пустыня. Ну, а паколькі пустыня, значыць – пуста, нічога там няма. Адным словам – сапраўдная ўскраіна свету!

Я ўяўляў сабе пустыню як цёмную, бясконцую ноч, у якую можаш упасці і назаўжды згубіцца.

Няўжо, думаў я, ёсць такая мясціна, дзе зусім нічога няма? Бо нават у самай чорнай ночы можна разгледзець хмары, намацаць цвёрдую зямлю пад нагамі, можна паклікаць маму, і яна адразу ж прыйдзе. І ўсё ж следам за любой ноччу прыходзіць раніца! Не, не мог я ўявіць суцэльную пустэчу…

Сустракаў мяне дзядуля, і я запытаўся ў яго:

– У пустыні зусім-зусім пуста?

– Ну гэта якімі вачыма паглядзець! – усміхнуўся дзядуля.

– Маімі, зразумела! – патлумачыў я, не разумеючы, чаго ён усміхаецца.

– Вось ты сваімі вачыма і паглядзіш! Мне таксама цікава, што ж ты ўбачыш?!

І вось на другі дзень выйшлі мы з дзядулем на ўскраіну паселішча. Сонца стаяла высока над нашымі галовамі, а наперадзе, наколькі хапала сягнуць позіркам, ляжаў пясок. Спачатку мне падалося, што ён бязмоўны і нерухомы. Але ж не! Пясок плаўна падымаўся схіламі-барханамі, як вада, цёк дробнымі хвалямі, скатваўся ў маленькія лагчынкі і расплёскваўся раптоўна шырокай раўнінай. Я нават пачуў яго пясчаны, ціхі-ціхі сонны, паўдзённы голас. Пясок нешта нашэптваў мне.

– Пра што ён расказвае? – запытаўся я.

–  Ты сам разбярэшся, пагладзіў мяне па галаве дзядуля. – Ты мой унук! Ты зразумееш голас сваёй зямлі. У цябе разумныя вочы і чулае сэрца. А для такога сэрца на ўсім белым свеце няма пустыні… Хіба толькі пустое сэрца бачыць вакол адно толькі пустэчу!

Да нас падыйшла бабуля.

– Вось, ногі прыйшла пагрэць, сказала яна, быццам прасіла прабачэння. – Пясок жа ў нас лекавы – сілы дадае!

Бабуля мая старая. Відаць, калі выцягнуць у адну лінію ўсе яе шляхі-дарогі па зямлі, то яны дасягнуць Месяца і вернуцца назад – у роднае паселішча.

Бабуля села на гарачы пясок і па калена засыпала ім ногі. І я таксама пачаў засыпаць свае ногі. Пясок між тым цёк паміж пальцаў, добрымі вёрткімі струменьчыкамі ўцякаў. Я стаў разглядваць пясчынкі на далонях. Яны былі зусім драбнюткія. Некаторыя зіхацелі на сонцы.

– Няўжо гэтыя пясчынкі здольныя даваць сілу?

– Канешне! – хіснуў галавою дзядуля. – Сапраўды, кроў нашых прашчураў увайшла ў гэтыя пясчынкі. Вось адкуль сіла пяска!

Пясок быў гарачы, сухі і ласкавы, як дзядуліна рука, якой ён гладзіў мяне па галаве.

 

З туркменскай. Пераклаў Алесь Карлюкевіч

Прочитано 130 раз
Авторизуйтесь, чтобы получить возможность оставлять комментарии